Ramazan, Kur’an-ı Kerim Ayıdır

Mahâ el-Harbelî hocamızın Ramazan ayına dair kaleme aldığı yazı: "Ramazan, Kur’an-ı Kerim Ayıdır"

Hamd yüce Kur’an’ı indiren, din olarak İslam’ı bize razı kılan, nimetlerini tamamlayan Allah'a mahsustur. Salat ve selam, O’nun kulu, elçisi, peygamberi ve vahyinin emin emanetçisi olan Muhammed Mustafa’ya ve ehline; kendisine razı olacak şekilde salat, bizim içinse mağfiret vesilesi olsun. Ayrıca, Kur’an-ı Kerim’i sadırlardan satırlara aktaran ve bu büyük kitabın hizmetinde hiçbir çaba sarf etmekten geri durmayan Ashâb-ı Kirâm’dan Allah Teâlâ râzı olsun.

Açık bir gerçektir ki ibadet mevsimlerinin en büyüğü Ramazan ayıdır. Allah bu ayı diğer aylardan üstün kılmıştır. Müslüman, Ramazan ayında ibadetlerini arttırmalıdır. Bu ibadetlerin en önemlisi ise Kur’an okumaktır. Zira Ramazan, Kur’an ayıdır. Kur’an’ı öğrenmek, öğretmek, okumak, anlamak, üzerinde tefekkür etmek, onunla amel etmek ve dinlemek bu ayda daha faziletli kılınmıştır.

Soru 1: Kur’an-ı Kerim’in Tanımı Nedir?

Cevap:

Kur‘an, Hz. Muhammed’e ﷺ vahyedilen, bütün insanları uyarmak ve onları âlemlerin Rabbine iman etmeye çağırmak için indirilen, Mushaf’ın iki kapağı arasında yazılan, bize tevâtür yoluyla nakledilen, tilavetiyle ibadet edilen, tahrif ve değişimden korunan ve dünya ile ahiret saadetini içinde barındıran Allah Teala’nın mucizevi kelamıdır.

Yüce Allah ﷻ kitabı hakkında şöyle buyuruyor: "Şüphesiz bu Kur’an alemlerin rabbi tarafından indirilmiştir. Onu, senin kalbine uyarıcılardan olasın diye açık bir Arapça ile Ruhulemin indirmiştir." (Şuara: 192-195)

Soru 2: Kur’an-ı Kerim’in Beyan Etmek Üzere İndiği Temel Maksatlar Nelerdir?

Cevap:

İbn Âşûr (rahimehullah), yaptığı araştırmalar sonucu Kur’an’ın sekiz temel maksadını tespit etmiştir:

İnancı düzeltme, ki bu insanın düzelmesi için en önemli sebeptir.
Ahlakı güzelleştirme
Özel ve genel hükümleri kanunlaştırma
Ümmetin siyasetini düzenleme ki, bu Kur’an’da ümmetin düzenini koruma ve ıslahına yönelik büyük bir kapıdır.
Geçmiş ümmetlerin kıssaları, onların güzel hallerinden ibret alma ve kötü hallerinden sakındırma.
Muhatapların asrının haline uygun eğitim, islam hukukunu kabule ve yaymaya hazırlama.
Vaaz, uyarı, korkutma ve müjdeleme. Şöyle ki; vaat ve tehdid ayetlerinin tamamını kapsaması. Aynı zamanda inkar edenler için yapılan delillendirme ve münazara.
Peygamberin ﷺ doğruluğuna delalet eden bir delil olarak Kur’an-ı Kerim’in îcazı. Çünkü tasdik, meydan okumadan sonra mucizenin deliline bağlıdır.

Soru 3: Allah Teala ﷻ Ramazan Ayını Ne İle Özel Kılmıştır?

Cevap:

Allah Teala ﷻ, Ramazan ayını mucizelerin en büyüğü olan Kur’an-ı Kerim’in indirilmesiyle özel kılmıştır. Bu, Kur’an-ı Kerim’in makamının, şerefli ve yüce olmasına işaret etmektedir.

Allah Teala ﷻ şöyle buyuruyor: “Ramazan ayı ki, o ayda Kur’an, insanlara doğru yolu gösterici, hidayet ve Furkan (hak ile batılı ayıran) olarak indirilmiştir.” (Bakara: 185)

Soru 4: Ramazan Ayında Cebrail (a.s.)’ın Peygamber ﷺ ile Kur’an’ı Müzakere Etmesi Meşhurdur. Bunun Delili Nedir ve Bu Müzakerenin Mahiyeti Nasıldır?

Cevap:

Vahyin emini Cebrail (a.s.), her yıl Ramazan ayında Peygamber Efendimiz’e ﷺ gelir ve onunla Kur’an’ı müzakere ederdi.

Buhari (r.a)’ın tahriç ettiği sahih bir hadiste İbn Abbas (r.a.) şöyle demiştir: Nebî ﷺ insanların en cömerdi idi. En cömert olduğu zaman ise Ramazan’da Cebrail (a.s.) ile buluştuğunda idi. Cebrail (a.s.), her Ramazan gecesi ona gelir ve Kur’an’ı müzakere ederdi. İşte Allah Resulü ﷺ, hayırda esen rüzgardan daha cömert idi.” (Buhari)

Hafız İbn Hacer şöyle demiştir: “Kur’an’ı müzakere ederdi” ifadesinin zahiri , her birinin diğerine okumasıdır. Bu durum ‘O’na karşılıklı olarak arz ederdi’ sözüyle örtüşmektedir. Bu da bir kişinin yalnız başına okumasından daha fazla zamanı gerektirir.

Soru 5: Kur’an-ı Kerim Kıyamet Gününde Kul İçin Şefaat Eder mi?

Cevap:

İmam Ahmed’in Müsned’inde geçen bir hadiste Abdullah bin Amr (r.a.)’dan rivayet edildiğine göre, Resulullah ﷺ şöyle buyurmuştur:

Oruç ve Kur’an, kıyamet gününde kul için şefaat eder. Oruç şöyle der: “’Ey Rabbim! Ben onu gündüzleri yemekten ve şehvetlerden alıkoydum, benim şefaatimi kabul et.’ Kur’an da şöyle der: ‘Ben onu geceleri uykudan alıkoydum, benim şefaatimi kabul et.’ Böylece her ikisinin de şefaati kabul edilir.”

Mülahaza ederiz ki bu hadiste Peygamber Efendimiz ﷺ , oruç ile Kur’an’ı bir arada zikretmiştir. Çünkü Ramazan ayı, Kur’an-ı Kerim’in ayıdır ve onunla sıkı bir bağı vardır.

Soru 6: Kur’an-ı Kerim’i Okumak, Ezberlemek ve Müzakere Etmek İçin Toplanmak Sünnet midir?

Cevap:

Evet, kesinlikle sünnettir. Peygamber Efendimiz ﷺ bu konuda teşvikte bulunmuştur. Ebu Hüreyre (r.a.)’den rivayet edildiğine göre Resulullah ﷺ şöyle buyurmuştur: “Bir grup insan Allah’ın evlerinden bir evde toplanıp Allah’ın Kitabı’nı okur ve onu aralarında müzakere ederlerse, üzerlerine sekînet iner, rahmet onları kaplar, melekler onları kuşatır ve Allah, onları katındakiler arasında zikreder.” (Müslim)

Türk diyarında -Allah bu diyarı korusun- Ramazan ayında insanların camilerde, evlerde veya okullarda günlük mukabele meclisleri düzenlemeleri güzel bir gelenektir. Bu meclislere titizlikle devam edilir.

Soru 7: Kur’an-ı Kerim Okuyanın Ecri Nedir?

Cevap:

Kur’an-ı Kerim okuyanın elde ettiği sevap nevilerinden biri, her harf için bir hasene verilmesidir. Bir hasene on katıyla çarpılır. Bu Allah Teala’nın ﷻ büyük bir lütfudur. İbn Mesud (r.a.)’dan rivayet edildiğine göre, Resulullah ﷺ şöyle buyurmuştur: “Kim Kur’an’dan bir harf okursa, onun için bir hasene vardır. Bir hasene ise on katıyla yazılır. ‘Elif, Lam, Mim’ demiyorum. Bilakis Elif bir harf, Lam bir harf, Mim bir harftir.”

Kıyamet gününde Kur’an-ı Kerim okuyanın elde edeceği ecir ise çok büyüktür. Bu konuda şu hadis rivayet edilmiştir: Abdullah bin Amr (r.a.)’dan rivayet edildiğine göre, Resulullah ﷺ şöyle buyurmuştur: “Kur’an ehline denir ki: Oku ve yüksel. Dünyada tertil ile okuduğun gibi burada da tertil ile oku! Şüphesiz senin merteben, okuduğun ayetin son noktasındadır.” (Nesai)

Soru 8: Kur’an-ı Kerim Okurken ve Öğretirken Dikkat Edilmesi Gereken Edepler Nelerdir?

Cevap:

Kur’an-ı Kerim okurken şu edepler tavsiye edilir:

Abdest almak; çünkü Kur’an, en üstün zikirdir.
Kıbleye dönerek huşu, sükunet ve vakar içinde oturmak.
Kur’an-ı Kerim’e tazim ve ağız temizliği için dişleri fırçalamak.
Okumaya başlamadan önce Euzu Besmele çekmek Tevbe Suresi dışında her surenin başında Besmele okumak.
Tertil üzere (ağır ağır) okumak.
Tefekkür ederek okumak ki bu, asıl maksuttur; kalpleri açar.
Kıraatta sesi güzelleştirmek.
Kur’an okunduğunda dinlemek ve sessiz kalmak.
Kur’an okunduğu müddetçe boş sözleri ve konuşmaları terk etmek.
Secde ayetleri okunduğunda secde etmek.

Kur’an-ı Kerim’i okuyanlara ve Kur’an-ı Kerim’i okutanlara, İmam Nevevi’nin “Et-Tibyân fî Âdâbı Hameleti’l-Kur’ân” adlı kitabını okumalarını tavsiye ederim. Bu kitapta birçok kıymetli fayda bulunmaktadır.